Bệnh sỏi túi mật – Nguyên nhân – Triệu chứng – Cách điều trị

Sỏi túi mật là căn bệnh không hiếm gặp nước ta, theo thống kê có 8 – 10% dân số đã hoặc đang mắc phải. Bệnh sỏi túi mật khó phát hiện sớm do các dấu hiệu mơ hồ và thường chỉ biết khi sỏi đã biến chứng nặng gây nên những cơn đau kịch liệt, sốt, vàng da. Vậy nguyên nhân bệnh sỏi túi mật là gì? Cách điều trị bệnh sỏi túi mật ra làm sao?

Bệnh sỏi túi mật là một căn bệnh thường gặp ở Việt Nam

Nguyên nhân gây ra bệnh sỏi túi mật

Sỏi túi mật là sự lắng đọng thành các khối rắn do sự mất cân bằng của các thành phần trong dịch mật. Khi lượng cholesterol tăng lên quá nhiều khiến muối mật không có khả năng hòa tan hết hoặc sự giảm lượng muối mật sẽ tạo điều kiện cho sỏi cholesterol hình thành. Còn sỏi sắc tố mật là do ảnh hưởng của một số bệnh như thiếu máu hồng cầu liềm, xơ gan khiến kết tụ bilirubin trong dịch mật.

Một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ bị sỏi túi mật

  • Di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh sỏi mật thì bạn sẽ có nguy cơ cao hơn bị sỏi mật.
  • Giới tính: Nghiên cứu khoa học cho thấy tỉ lệ nữ giới mắc bệnh sỏi túi mật cao hơn nam giới.
  • Tình trạng thừa cân béo phì hoặc giảm cân đột ngột.
  • Sỏi mật cũng thường gặp hơn ở người ít vận động, ngồi nhiều hoặc ăn uống quá kiêng khem hay nuôi ăn qua đường tĩnh mạch.
  • Ăn nhiều các thực phẩm giàu cholesterol

Triệu chứng bệnh sỏi túi mật

Thời gian đầu khi xuất hiện sỏi mật không có dấu hiệu gì đặc biệt nên rất khó nhận biết, thường chỉ có chứng đầy bụng khó tiêu (nhất là sau khi ăn đồ dầu mỡ), ợ nóng, không muốn ăn,… Bởi vậy những dấu hiệu này thường bị người bệnh bỏ qua chỉ đến khi sỏi mật đã phát triển lớn hơn hoặc nhiều hơn hay cọ xát di chuyển gây cảm giác đau đớn mãnh liệt thì bệnh cũng đã khó điều trị hơn. Đặc trưng của cơn đau do sỏi túi mật gây ra như sau:

  • Vị trí: Ban đầu đau ở hạ sườn phải sau đó lan lên vai phải hoặc sau phần lưng.
  • Mức độ: Đau kịch liệt và liên tục.
  • Chu kỳ: Cơn đau chia thành nhiều đợt nhỏ kéo dài trong vài giờ hoặc vài ngày.
  • Thời điểm: Khác với đau dạ dày là đau khi đói, cơn đau do sỏi túi mật gây ra thường sau khi ăn nhất là các bữa ăn giàu chất béo hay đau vào ban đêm.
dau-bung-do-soi-tui-mat

Hình mình họa: Cơn đau do sỏi túi mật gây ra

Sỏi túi mật có nguy hiểm không?

Sỏi túi mật nếu không được điều trị kịp thời hoặc kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác sẽ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm sau:

  • Viêm túi mật cấp và mãn tính: Sỏi có thể kẹt ở vùng cổ hoặc ống túi mật gây ra viêm túi mật cấp và mãn tính kèm theo đau nhiều và sốt cao. Người bệnh có thể phải mổ hoặc cắt túi mật.
  • Tắc ống mật chủ: Sỏi túi mật có thể di chuyển và chặn ống dẫn mật từ túi mật hoặc gan đến ruột non, khiến ống dẫn mật bị tắc. Người bệnh sẽ bị vàng da hoặc nhiễm trùng ống mật
  • Ung thư túi mật: Được xem là biến chứng nguy hiểm nhất nhưng trường hợp này rất hiếm xảy ra, tuy nhiên những người có tiền sử bệnh sỏi mật nên cẩn thận bởi họ có nguy cơ mắc bệnh ung thư túi mật cao hơn người bình thường.

Chấn đoán sỏi túi mật

Do không thể phát hiện bệnh sỏi mật qua những dấu hiệu nên để xác định bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa và thực hiện các xét nghiệm cần thiết sau:

  • Xét nghiệm máu: Để loại trừ các nguyên nhân không liên quan đồng thời kiểm tra tình trạng nhiễm trùng tắc nghẽn.
  • Bác sĩ có thể dùng một trong các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sau: siêu âm bụng, CT-scan (chụp cắt lớp vi tính), MRCP-Scan (chụp cộng hưởng từ mật tụy) và nội soi theo hướng dẫn của siêu âm.

Cách điều trị bệnh sỏi túi mật

Điều trị bằng phương pháp Tây Y

  • Nếu sỏi nhỏ kích thước dưới 1,5 cm thì bác sĩ có thể kê thuốc làm tan sỏi sỏi, thời gian dùng thuốc kéo dài 6 tháng đến 1 năm.
  • Ngoài ra các bệnh viện có thể áp dụng các biện pháp như tán sỏi bằng sóng hoặc sử dụng hóa chất để làm tan sỏi trực tiếp.
  • Phẫu thuật mổ hở cắt túi mật hoặc cắt túi mật qua đường nội soi.

Các phương pháp điều trị trên giúp bệnh nhân đánh tan sỏi tuy nhiên vẫn chỉ mang tính chất tạm thời tỷ lệ sỏi tái phát cao do những căn nguyên tạo thành sỏi không được giải quyết. Hơn nữa chi phí điều trị không rẻ cùng thời gian kéo dài (điều trị, dưỡng bệnh, hậu chăm sóc) sẽ tạo ra nhiều khó khăn đối với những bệnh nhân không dư dả điều kiện kinh tế.

Điều trị bằng phương pháp Đông Y

Theo Đông Y chữa bệnh phải trị từ gốc, việc hình thành sỏi túi mật không chỉ do rối loạn chuyển hóa các thành phần trong dịch mật mà còn do sự suy giảm chức năng hoạt động của gan. Nếu chỉ làm tan sỏi tức là chỉ mới chữa được phần ngọn, nên phải cường gan lợi mật thúc đẩy sự lưu thông mật mới ngăn chặn tận gốc nguy cơ sỏi tái phát.
Điều trị sỏi túi mật bằng thuốc nam có 3 ưu điểm lớn sau:

  • Thuốc nam an toàn với cơ thể nên có thể sử dụng thời gian dài không lo tác dụng phụ.
  • Không phải phẫu thuật nên không phải lo biến chứng hậu phẫu như nhiễm trùng vết mổ, sót sỏi.
  • Bệnh được chữa trị từ bên trong nên giảm nguy cơ tái phát xuống thấp nhất.

Phòng ngừa bệnh sỏi túi mật

Bệnh sỏi mật không có dấu hiệu điển hình khi xuất hiện khiến người bệnh thường bỏ qua giai đoạn điều trị tốt nhất. Do đó điều quan trọng nhất là phòng ngừa sỏi túi mật đối với người chưa mắc bệnh hay ngăn ngừa khả năng tái phát và sự phát triển của sỏi đối với bệnh nhân. Một số điểm lưu ý như sau:

  • Không bỏ bữa sáng và ăn đủ 3 bữa. Dù là bạn bận rộn hay có ý định giảm cân, bạn vẫn nên ăn uống đầy đủ mỗi ngày.
  • Chế độ dinh dưỡng khoa học: nhiều chất xơ như rau củ quả, các loại ngũ cốc thô, thịt cá không mỡ, hạn chế các loại thực phẩm giàu cholesterol, các chất kích thích, bia rượu.
  • Dành thời gian 30-45 phút mỗi ngày cho vận động để hệ tiêu hóa có thể hoạt động tốt hơn. Hiện nay có rất nhiều bài tập đơn giản có thể tập tại nhà.

Xem thêm:

Bình luận về bài viết

  1. Vũ Văn Lâm đã bình luận:

    Tôi năm nay 40 tuổi, bị sỏi túi mật 11mm mà không thấy đau gì cả, chỉ đến hôm khám sức khỏe định kì mới biết mình bị sỏi, xin hỏi tôi nên điều trị sỏi túi mật như thế nào?

    • Sỏi Mật Người Mường đã bình luận:

      Chào bạn, nếu sỏi túi mật của bạn chưa xuất hiện triệu chứng thì bạn có thể lựa chọn các phương pháp điều trị bảo tồn như uống thuốc nam để làm tan sỏi túi mật. Bên cạnh đó bạn cũng nên lưu ý trong chế độ ăn uống sinh hoạt như hạn chế các đồ ăn giàu cholesterol, ăn nhiều chất xơ, uống đủ nước và dành thời gian tập thể dục hàng ngày. Ngoài ra, bạn nên kiểm tra sức khỏe định kì để theo dõi tình trạng sỏi túi mật.

    • Sỏi Mật Người Mường đã bình luận:

      Chào bạn, với sỏi túi mật 11mm và chưa xuất hiện triệu chứng thì bạn chưa cần phải điều trị can thiệp mà có thể áp dụng các phương pháp điều trị bảo tồn như uống thuốc nam trị sỏi túi mật. Ngoài ra bạn nên lưu ý chế độ ăn uống sinh hoạt điều độ và theo dỏi kiểm tra sức khỏe định kì để biết tình trạng sỏi. Nếu xuất hiện các dấu hiện bất thường như đầy bụng, khó tiêu, đau bụng có thể kèm theo sốt, vàng thì bạn cần đến ngay bệnh viện để điều trị vì đây có thể là biểu hiện bệnh sỏi mật đã chuyển biến xấu.

Ý kiến của bạn