Cẩm nang bệnh sỏi gan: 7 điều bạn cần biết

Tổng hợp tất cả những điều bạn cần biết về bệnh sỏi gan. Sỏi gan là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến sỏi gan? Dấu hiệu nhận biết bệnh sỏi gan như nào? Sỏi gan có nguy hiểm không? Các phương pháp điều trị bệnh sỏi gan? Cách chữa bệnh sỏi gan không cần phẫu thuật?

Hình mình họa: Sỏi đường mật trong gan

1. Sỏi gan là gì? Các loại sỏi gan

Sỏi gan thực chất là sỏi mật nằm trong các ống gan, sỏi trong gan có thể gây ra đau đớn cho người bệnh, nếu không được điều trị kịp thời bệnh sẽ dẫn tới các biến chứng nguy hiểm như ngộ độc gan, áp xe gan, suy gan.

Sỏi gan có 2 loại: sỏi bilirubin (sỏi sắc tố) thường gặp ở Việt Nam, một loại khác là sỏi cholesterol thấy nhiều ở các nước Châu Âu, đặc điểm nhận dạng 2 loại sỏi trên như sau:

  • Sỏi cholesterol: chúng có màu vàng xanh, khá phổ biến trên thế giới chiếm tới 80% loại sỏi mật.
  • Sỏi sắc tố: Loại sỏi này bé và sẫm màu hơn, được tạo thành từ bilirubin – một thành phần trong mật.

2. Nguyên nhân gây sỏi gan

Sỏi trong gan có thể là kết quả của một hoặc nhiều nguyên nhân kết hợp, cụ thể:

  • Nhiễm trùng dịch mật:vi khuẩn tấn công đường mât làm bilirubin trong mật kết tụ với nhau hoặc với các thành phần khác tạo thành sỏi, nhân sỏi có thể hình thành do trứng và xác giun có trong bụng người.
  • Một số bệnh về máu như: thiếu máu huyết tán, bệnh hồng cầu lưỡi liềm,…làm hồng cầu chết hàng loạt giải phóng lượng lớn bilirubin, tăng nguy cơ mắc bệnh sỏi gan.
  • Bệnh teo đường mật bẩm sinh, u đường mật trong gan,… có thể dẫn đến ứ trệ dịch mật kéo dài, lâu ngày dẫn đến sỏi.
  • Sỏi gan có thể hình thành khi mất cân bằng các thành phần dịch mật, thường xảy ra do các bệnh xơ gan, viêm gan, giảm vận động đường mật do béo phì, viêm đường mật.

Một số yếu tố nguy cơ gây sỏi trong gan:

  • Chế độ ăn uống kiêng khem ngặt nghèo
  • Tích lũy chất độc hại trong gan
  • Vấn đề gen di truyền
  • Sử dụng các loại thuốc tổng hợp thường xuyên

3. Triệu chứng bệnh sỏi gan

So với sỏi túi mật thì sỏi gan có dấu hiệu rõ ràng hơn, ban đầu người bệnh có thể cảm thấy đầy bụng khó tiêu, hơi đau ở mạn sườn phải. Khi sỏi gan gây biến chứng sẽ có 1 trong 3 biểu hiện sau (thường được gọi là tam chứng Charco):

  • Đau quặn gan mật: khởi phát ở bụng trên bên phải sau đó có thể lan ra vai phải, kéo dài vài tiếng theo chu kì. Thường xuất hiện buổi tối sau khi ăn no, nhất là ăn nhiều chất béo.
  • Sốt cao: Ngoài đau, người bệnh có thể bị sốt cao kèm rét run, vã mồ hôi.
  • Vàng da: Dịch mật ứ trệ thời gian dài tại gan sẽ có thể thấm vào máu, thành phần bilirubin trong mật – sắc tố có màu vàng sẽ làm da, mắt người bệnh chuyển màu vàng.
  • Ngoài ra, một số triệu chứng khác của sỏi gan như nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu

4. Bệnh sỏi gan có nguy hiểm không?

Trong các vị trí mà sỏi có thể xuất hiện thì sỏi đường mật trong gan là dễ gây biến chứng hơn cả. Biến chứng nguy hiểm nhất do sỏi gan gây ra là nhiễm trùng đường huyết và choáng váng nhiễm trùng. Người bệnh bị choáng váng, kiệt sức, sốt cao kèm theo rét run do nhiễm trùng và tắc mật năng, rối loạn huyết động. Dưới đây là môt số biến chứng nguy hiểm do sỏi đường mật trong gan gây ra:

  • Nhiễm trùng đường huyết và choáng nhiễm trùng: biến chứng nguy hiểm nhất của sỏi gan, người bệnh phải cấy máu nhiều lần, bao gồm các dấu hiệu: sốt cao, rét run, nhiễm trùng, tắc mật nặng, rối loạn huyết động gây choáng váng mệt mỏi.
  • Viêm mủ đường mật: biến chứng thường gặp nhất của sỏi gan, khó điều trị dứt điểm.
  • Ung thư đường mật: hiếm xảy ra, nguyên nhân do dịch mật tắc nghẽn lâu ngày kích thích các tế bào niêm mạc tăng sinh, kết quả tạo ra các tế bào bất thường gây ung thư.
  • Ngộ độc gan, áp xe gan, xơ gan và thậm chí là suy gan: sỏi trong gan thời gian dài làm tổn thương gan, nếu thêm nhiễm trùng sẽ phá hoại gan.

5. Các kỹ thuật y tế chẩn đoán bệnh sỏi gan

Các xét nghiệm chẩn đoán sỏi đường mật trong gan:

  • Xét nghiệm máu: xác định chỉ số bạch cầu đa nhân, cholesterol, bilirubin, men gan…
  • Xét nghiệm nước tiểu: kiểm tra nồng độ muối mật, sắc tố mật

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh:

  • Chụp X – quang phần ổ bụng
  • CT – scan
  • Chụp cộng hưởng từ
  • ERCP – Nội soi mật tụy ngược dòng

6. Bệnh sỏi gan và cách điều trị

Điều trị sỏi gan bằng phương pháp Tây y

Đầu tiên bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra tình trạng sỏi gan của bệnh nhân bằng các kỹ thuật y tế trên để có kết quả chẩn đoán sỏi, sau đó sẽ quyết định phác độ điều trị phù hợp. Một số phương pháp điều trị sỏi gan hiện nay:

  • Thuốc làm tan sỏi: Thuốc chỉ có tác dụng với sỏi cholesterol, hiệu quả không cao do dừng thuốc thì sỏi có nguy cơ quay trở lại.
  • Nội soi mật tụy ngược dòng: phương pháp này chỉ thích hợp cho người bệnh chưa bị chít hẹp đường mật. Ưu điểm là tiến hành nhanh, ít xâm lấn, giải quyết kịp thời tình trạng ứ trệ dịch mật.
  • Phẫu thuật mổ hở lấy sỏi: thường được áp dụng nhiều nhất, sử dụng các kỹ thuật hiện đại, tuy nhiên không thể thực hiện với người có bệnh lý về tim mạch hoặc rối loạn đông máu
  • Phẫu thuật cắt 1 phần gan: chỉ tiến hành khi mọi phương pháp điều trị sỏi gan trên vô hiệu hoặc sỏi nằm quá sâu trong nhu mô gan. Cắt đi một phần gan sẽ gây ảnh hưởng đến chức năng đào thải độc tố, sản xuất dịch mật, làm suy yếu sức khỏe người bệnh.

Lưu ý khi điều trị bệnh sỏi gan:

  • Sỏi gan là bệnh mãn tính, dễ tái phát, nên đi kiểm tra sớm nếu thấy mình có nguy cơ bị sỏi nếu xuất hiện các dấu hiệu bệnh sỏi gan.
  • Nếu gan nằm vị trí hiểm như sâu trong nhu mô gan, việc chữa trị sẽ gặp khó khăn, vì can thiệp nhiều lần có thể làm xơ hóa và ống dẫn trong gan bị chít hẹp.
  • Trường hợp người bệnh bị dị dạng đường mật bẩm sinh hoặc u đường mật, sẽ không thể thực hiện được can thiệp ngoại khoa.
  • Cần có những giải pháp lâu dài toàn diện trong quá trình chữa trị sỏi thận. Không chỉ là giải quyết hết sỏi, giảm các triệu chứng, mà còn phải ngăn ngừa sỏi tái phát hoặc biến chứng.

Điều trị sỏi đường mật trong gan

Điều trị sỏi gan theo Đông y

Nếu ưu điểm của Tây Y trong việc chữa sỏi là nhanh, kịp thời thì Đông Y chính là an toàn, tận gốc. Có nhiều bài thuốc chữa sỏi rất tốt, không chỉ bào mòn và đào thải sỏi gan tự nhiên, dược tính của các vị thuốc còn giúp phục hồi chức năng gan mật.

Bài thuốc nam chữa sỏi gan của người Mường giúp phá vỡ cấu trúc sỏi làm tan sỏi, thuốc có khả năng tác động hai chiều lên hệ thống gan mật, giúp dịch mật lưu thông tốt hơn, kháng khuẩn kháng viêm không cho sỏi có cơ hội quay lại, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng do sỏi gan.

Xem thêm: Thuốc nam chữa sỏi mật, sỏi thận, sỏi gan

7. Chế độ ăn uống sinh hoạt cho người bị sỏi gan

Song song với việc chữa trị sỏi gan, người bệnh cần có một chế độ ăn uống phù hợp, sinh hoạt điều độ để tăng hiệu quả chữa bệnh. Dưới đây là lời khuyên của bác sĩ đối với người bệnh sỏi gan:

  • Thực hiện ăn chín uống sôi, tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần.
  • Ăn ít tinh bột và chất béo, ăn nhiều rau củ quả tươi sắc xanh đỏ, vàng, cam.
  • Chọn nguồn chất béo tốt từ các loài cá có dầu (cá mòi, cá ngừ, cá hồi) hoặc loại dầu hạt thô như hạt hướng dương, hạt lanh.
  • Kiêng tuyệt đối các loại đồ uống có cồn như rượu bia, các chất kích thích để bảo vệ chức năng gan.
  • Vận đông thường xuyên làm tăng nhu mô động mật giúp dịch mật lưu thông tốt hơn. Đi bộ, chạy chậm, tập thể dục dưỡng sinh,…là các môn thể thao được khuyến khích đối với bệnh nhân bị sỏi đường mật trong gan.

Hiểu rõ về bệnh sỏi gan sẽ giúp phác họa được phương án điều trị cụ thể hơn và tránh các sai lầm khiến sỏi có cơ hội phát triển. Đối với người chưa từng bị sỏi nhưng lại xuất hiện các dấu hiệu bất thường thì nên đến bệnh viện kiểm tra. Còn người bệnh đang chữa sỏi gan thì cần tuân thủ theo đúng liệu trình chữa sỏi cùng chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý để việc chữa trị đạt hiệu quả tốt nhất. Trên đây là những lời khuyên của bác sĩ giàu kinh nghiệm trong chữa sỏi xin chia sẻ cùng bạn.

Ý kiến của bạn