Sỏi mật nên ăn gì, kiêng ăn gì?

Bạn có biết chế độ ăn cũng là một cách để đánh bại sỏi mật hiệu quả? Bởi chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị sỏi mật. Ăn uống không đúng cách có thể làm sỏi mật gia tăng kích thước hoặc số lượng. Ngược lại nếu người bệnh có chế độ ăn uống hợp lý sẽ ngăn ngừa được sự phát triển của sỏi mật. Bằng cách tuân theo kế hoạch ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất thường xuyên, không chỉ giúp bạn giảm các nguy cơ về sỏi mật mà còn duy trì cơ thể khỏe mạnh nữa.

Sỏi mật nên ăn gì, kiêng ăn gì? 1

Hình minh họa: Sỏi mật nên ăn gì?

Những viên đá “sỏi mật” có thể chặn các ống dẫn của túi mật. Sự tắc nghẽn này gây ra viêm túi mật hoặc ống dẫn mật. Một khi điều này xảy ra, bạn bị đau khủng khiếp hoặc đau bụng, sốt và thậm chí vàng da (da chuyển sang màu vàng). Vậy bạn có từng nghĩ tại sao sỏi mật lại xuất hiện trong cơ thể mình chưa?

Mối liên hệ giữa túi mật, mật và tiêu hóa của bạn

Sỏi mật ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bạn như nào?

Trong cơ thể, mật được tạo ra từ gan và lưu trữ trong túi mật cho đến khi cần sử dụng giúp đỡ quá trình tiêu hóa. Khi chúng ta ăn, cơ thể gửi tín hiệu cho biết mật là cần thiết lúc này. Túi mật đẩy mật vào ống dẫn ruột non, nơi nó phân hủy bất kỳ chất béo nào ăn vào.

Nếu dịch mật tập trung quá nhiều hoặc ‘siêu bão hòa’, các chất trong mật có thể cứng lại và tạo thành những viên đá nhỏ trông giống sỏi. Sỏi mật có thể có kích thước từ một hạt giống nhỏ đến lớn như một quả bóng golf. Phần lớn chúng được tạo thành từ cholesterol (một loại chất béo trong máu) nhưng có thể từ các thành phần khác trong dịch mật. Sỏi mật mất nhiều năm để hình thành.

Sỏi mật ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bạn như nào? 1

Cảm giác khó chịu khi ăn – Triệu chứng đầu tiên của sỏi mật

Người bị sỏi mật có thể bị khó tiêu hoặc đau bụng, thường thấy sau bữa ăn giàu dinh dưỡng hoặc khó tiêu. Tuy nhiên một số trường hợp có sỏi mật nhưng hoàn toàn không có triệu chứng gì cả. Trong thực tế sỏi mật có thể tồn tại trong nhiều năm mà không gây ra bất kỳ rắc rối nào. Chỉ khi sỏi mật chặn các ống hút túi mật, thì vấn đề bắt đầu.

Sự tắc nghẽn này gây ra viêm túi mật (viêm túi mật) hoặc ống dẫn mật mật (viêm đường mật). Các triệu chứng sau đó leo thang để bao gồm đau dữ dội hoặc đau bụng, sốt và thậm chí vàng da (da chuyển sang màu vàng). Các triệu chứng thường được điều trị bằng phẫu thuật để loại bỏ túi mật (cắt túi mật) khi tình trạng trở nên nghiêm trọng khẩn cấp, còn nếu sỏi mật chưa gây triệu chứng nguy hiểm bạn có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc.

Khi cơ thể bạn bị sỏi mật ảnh hưởng, việc thay đổi chế độ ăn hợp lý là điều cần thiết. Các thông tin về chế độ ăn cho người bị sỏi mật được tổng hợp từ các bác sĩ điều trị ở dưới đây sẽ giúp bạn biết bị sỏi mật nên ăn gì, uống gì là tốt nhất.

Sỏi mật nên ăn gì và kiêng gì?

Phụ thuộc tình trạng sỏi mật và sức khỏe của bạn mà sẽ có những khuyến nghị khác nhau nhưng thường có những điểm chung về chế độ ăn cho người bị sỏi mật. Bạn có thể tham khảo thông tin dưới đây để tìm hiểu sâu hơn.

Trường hợp nếu bạn có sỏi mật và đang chờ phẫu thuật:

Ăn đúng các loại thực phẩm sẽ không làm sỏi mật của bạn biến mất nhưng chắc chắn có thể làm giảm bớt cơn đau của bạn trong khi bạn đang chờ để phẫu thuật sỏi mật.

  • Tránh xa các loại thực phẩm béo, dầu hoặc chiên có nhiều khả năng gây đau hoặc cảm giác khó chịu cho hệ tiêu hóa. Những thực phẩm giàu chất béo này ‘kích hoạt’ túi mật để giải phóng mật (cần thiết để tiêu hóa chất béo) và do đó làm cho các triệu chứng sỏi mật của bạn trở nên tồi tệ hơn.
  • Tránh các chất béo đậm đặc như dầu, bơ, bơ thực vật, chất béo trên thịt hoặc bơ, nhưng bạn không phải kiêng ăn hoàn toàn không có chất béo. Thường thì bạn nên lựa chọn nguồn chất béo tốt và ăn với lượng vừa đủ.
  • Chế độ ăn ít chất béo bao gồm nhiều loại thực phẩm như rau, khoai tây và các loại đậu như đậu lăng và đậu tây, tất cả các loại bánh mì thô cá nướng hoặc hấp hoặc gà không da, thịt nạc nướng và thấp sữa béo hoặc nước tương thực vật.
  • Uống nhiều nước (tám đến mười ly mỗi ngày).
  • Tránh uống rượu, đồ kích thích.

Nếu còn băn khoăn về chế độ ăn đừng ngần ngại mà hỏi bác sĩ điều trị của mình.

Một khi bạn đã có túi mật của bạn loại bỏ, đây là điều bạn cần ghi nhớ:

Sau khi loại bỏ, dịch mật mà trước đây được lưu trữ trong túi mật sẽ bây giờ chảy trực tiếp từ gan đến ruột non thay vì được lưu trữ trong túi mật trước tiên.

Mặc dù chúng ta vẫn có thể sống mà không có túi mật, nhưng vẫn sẽ chịu một số ảnh hưởng. Do đó sẽ có những món ăn người bị sỏi mật nên dùng, một số khác lại nên hạn chế tiêu thụ.

Ghi nhớ quan trọng với người bị sỏi mật hoặc đã phẫu thuật cắt túi mật đó là tránh chất béo bão hòa và trans càng nhiều càng tốt và ăn nhiều chất xơ. Thảo luận với bác sĩ của bạn nếu bạn muốn uống rượu.

Chế độ ăn hợp lý cho người bị sỏi mật

Các chuyên gia khuyên bạn nên làm như sau để giúp cải thiện bệnh sỏi mật:

  • Ăn nhiều thức ăn có nhiều chất xơ, chẳng hạn như: trái cây, rau, đậu và đậu Hà Lan, ngũ cốc nguyên hạt, bao gồm gạo lứt, yến mạch, và bánh mỳ nguyên cám.
  • Ăn ít các đồ có chứa carbohydrate tinh chế và giảm tiêu thụ đường.
  • Ăn chất béo lành mạnh, như dầu cá và dầu ô liu, để giúp giúp túi mật hoạt động tốt hơn.
  • Tránh các chất béo không lành mạnh, như những loại thường được tìm thấy trong món tráng miệng và thức ăn chiên.

Người bị sỏi mật nên ăn các loại thực phẩm sau:

  • Rau củ quả: bông cải xanh, rau cải bó xôi, cà rốt, củ cải, cần tây, thì là, dừa, dưa leo,…
  • Hoa quả: Trái cây họ cam, táo, lê, ổi, đu đủ, bơ,… rất tốt cho người mắc bệnh sỏi mật.
  • Ngũ cốc nguyên hạt như lúa mì nghiền thô, kiều mạch, lúa mạch nguyên hạt, yến mạch,… chứa hàm lượng chất xơ cao giúp hỗ trợ điều trị và phòng ngữa sỏi mật hiệu quả.
  • Các loại hạt như: hạt bồ đào, hạt điều, óc chó, hạnh nhân, hạt hướng dương,… chúng cung cấp nhiều dinh dưỡng như là chất xơ, chất béo lành mạnh, khoáng chất cho cơ thể.
  • Ưu tiên nguồn đạm thực vật như: rau màu xanh thẫm, hạ hướng dương, hạt mè,… Nếu là đạm động vật nên chọn thịt nạc, thịt trắng và cá.
  • Đồ uống: khi chọn sữa nên dùng các loại sữa tách bơ, tách béo, nguyên chất. Uống nhiều nước để thanh lọc cơ thể.

Ngoài ra bạn nên dành ra khoảng 1 tiếng mỗi ngày để rèn luyện thân thể, giúp túi mật tăng cường hoạt động hiệu quả hơn đồng thời có cơ thể khỏe mạnh.

Chế độ ăn hợp lý cho người bị sỏi mật 1

Bạn có thể giảm nguy cơ sỏi mật bằng cách ăn uống lành mạnh và duy trì cân nặng khỏe mạnh

Lưu ý: Bạn nên nói chuyện với bác sĩ của mình trước khi bạn thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với kế hoạch ăn uống của bạn. Ngoài ra việc giảm cân quá nhanh sẽ gây ra các vấn đề về sức khỏe, chế độ ăn ít calo và phẫu thuật giảm cân để giảm cân nhanh chóng có thể tăng nguy cơ sỏi mật. Nếu có ý định giảm cân bạn hay tìm hiểu những phương pháp giảm cân an toàn, ăn kiêng không gây hại đến sức khỏe và diễn biến bệnh.

Bạn nên làm gì để giảm nguy cơ mắc bệnh sỏi mật?

Nếu bạn đã từng có người thân bị sỏi mật, hoặc nằm trong đối tượng có nguy cơ bị sỏi mật, hãy ưu tiên thay đổi yếu tố chế độ ăn để ngăn ngừa, giảm nguy cơ ảnh hưởng từ sỏi mật bằng cách:

  • Duy trì cân nặng lành mạnh bằng cách theo một chế độ ăn uống cân bằng và duy trì một kế hoạch tập thể dục có thể đạt được. Hãy chắc chắn rằng bạn ăn nhiều chất xơ (ngũ cốc cám, ngũ cốc, bánh mì nguyên hạt) và rau.
  • Cố gắng giữ cho cholesterol của bạn được kiểm soát bằng chế độ ăn uống.
  • Không nên áp dụng các chế độ ăn kiêng gây mất cân nhanh hoặc các cách giảm cân không khoa học khác.

Xem thêm: Sỏi mật kiêng ăn gì

Ý kiến của bạn